«Ανακαίνιση Κατοικίας 2026»: Κριτήρια, Ποσά και οι Παγίδα της 5ετίας

Οδηγός για το πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας 2026»

Το πολυαναμενόμενο πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας» (2026) είναι πλέον γεγονός, με έναν τεράστιο προϋπολογισμό που αγγίζει τα 480 εκατομμύρια ευρώ. Στόχος του προγράμματος είναι να «ανοίξουν» κλειστά σπίτια και να αναβαθμιστούν ενεργειακά παλαιότερα ακίνητα (πριν από το 1990).

Αν σκέφτεστε να υποβάλετε αίτηση, ο οδηγός της Homea σας παρουσιάζει αναλυτικά τι πρέπει να προσέξετε για να εξασφαλίσετε την επιδότηση και να αποφύγετε τον κίνδυνο να σας ζητηθούν τα χρήματα πίσω.

1. Δικαιούχοι και Ποσοστά Επιδότησης (Έως 80%)

Η επιλογή των δικαιούχων βασίζεται στο φορολογητέο εισόδημα του έτους 2025.

Έξυπνα «Παράθυρα» και Προσαυξήσεις:

• Βαλβίδα Ασφαλείας: Αν το εισόδημα του 2025 ξεπερνά τα όρια, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τον μέσο όρο της τριετίας 2023-2025.

• Bonus +5%: Δίνεται επιπλέον ενίσχυση για νησιωτικές/ορεινές περιοχές, πολύτεκνους και ΑμεΑ (το ΑμεΑ ισχύει μόνο για ιδιοκατοίκηση).

• Ανώτατα Όρια: Η συνολική επιδότηση μαζί με τα bonus δεν μπορεί να ξεπεράσει το 95% για την Κατηγορία Ι και το 85% για την Κατηγορία ΙΙ.

2. Ποια Ακίνητα Είναι Επιλέξιμα;

Το πρόγραμμα χωρίζει τα ακίνητα σε δύο βασικές κατηγορίες, με βάση την κατάστασή τους τη διετία 2024-2025:

• Κλειστές Κατοικίες: Ακίνητα δηλωμένα ως «κενά» στο Ε2 του 2025, με κατανάλωση κάτω από 50 kWh τη διετία 2024-2025.

• Ανοικτές Κατοικίες: Ακίνητα που χρησιμοποιούνται αποδεδειγμένα ως κύρια κατοικία (βάσει Ε1 του 2025).

Γενικές Προϋποθέσεις Ακινήτου:

• Παλαιότητα & Μέγεθος: Οικοδομική άδεια πριν από τις 31/12/1990 και επιφάνεια έως 120 τ.μ. (έως 150 τ.μ. για πολύτεκνους, αλλά η ενίσχυση υπολογίζεται στα 120 τ.μ.).

• Ενεργειακή Κλάση: Το πρώτο Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (Α' ΠΕΑ) πρέπει να είναι κατηγορίας Γ ή χαμηλότερο.

• Τι αποκλείεται: Ξεχάστε το Airbnb. Αποκλείονται ρητά τα ακίνητα βραχυχρόνιας μίσθωσης, καθώς και όσα έχουν ενταχθεί σε προγράμματα «Εξοικονομώ» μετά την 01/01/2020.

3. Προϋπολογισμός, Έργα και τα έξοδα μηχανικών

Ο μέγιστος προϋπολογισμός κάθε έργου ορίζεται στα 300 € ανά τ.μ. (μέγιστο ποσό 36.000 € για σπίτι 120 τ.μ.).

• Ενεργειακές Δαπάνες: Πρέπει να καλύπτουν το 20% έως 40% του συνολικού προϋπολογισμού και να ανεβάζουν το σπίτι τουλάχιστον κατά μία ενεργειακή κατηγορία.

• Έξοδα Μηχανικών & ΗΤΚ: Καλύπτονται στο 100% έως τα 2.500 €. Προσοχή όμως: Τα χρήματα αυτά καταβάλλονται μόνο αν το έργο ολοκληρωθεί επιτυχώς. Αν το έργο απορριφθεί στον τελικό έλεγχο, ο ιδιοκτήτης πληρώνει τον μηχανικό από την τσέπη του!

• Προκαταβολή (60%): Για να «ξεκλειδώσει», πρέπει πρώτα ο ωφελούμενος να καταθέσει μέσω τραπέζης το 40% της δικής του οικονομικής συμμετοχής.

4. Η «5ετής Κλειδαριά»: Οι Νομικές Δεσμεύσεις

Μόλις ολοκληρωθεί το έργο, ξεκινά μια περίοδος αυστηρής δέσμευσης για 5 έτη. Αν παραβιαστεί έστω και ένας όρος, ο ιδιοκτήτης υποχρεούται σε ολική επιστροφή της επιδότησης.

• Για ανοικτές κατοικίες: Επιτρέπεται αποκλειστικά η ιδιοκατοίκηση.

• Για κλειστές κατοικίες: Επιτρέπεται ιδιοκατοίκηση ή μακροχρόνια μίσθωση (ο ωφελούμενος πρέπει να φαίνεται υποχρεωτικά ως εκμισθωτής στην ΑΑΔΕ).

• Κανόνες Μίσθωσης: Το μίσθωμα πρέπει να παραμείνει σταθερό για την πρώτη 3ετία. Αν το σπίτι μείνει ξενοίκιαστο για πάνω από 11 μήνες συνολικά μέσα στην 5ετία, η περίοδος δέσμευσης παρατείνεται αυτόματα.

• Απόλυτες Απαγορεύσεις: Όχι βραχυχρόνια μίσθωση (Airbnb), όχι χρήση ως επαγγελματική στέγη, όχι υπεκμίσθωση, όχι πώληση ή μεταβίβαση του ακινήτου εντός της 5ετίας.

5. Βήμα-Βήμα η Διαδικασία και Προθεσμίες

Η διαδικασία γίνεται αποκλειστικά ψηφιακά σε δύο στάδια: Βεβαίωση Επιλεξιμότητας (gov.gr) και Αίτηση Χρηματοδότησης (ΤΕΕ).

1. Εγγραφή στο ΕΜΕπ: Πριν ξεκινήσετε, σιγουρευτείτε ότι τα στοιχεία σας στο Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας είναι επικαιροποιημένα, αλλιώς δεν θα μπορείτε να μπείτε στην πλατφόρμα.

2. Φάσεις Υποβολής: Οι αιτήσεις θα γίνουν σε διακριτές φάσεις, με προτεραιότητα στις κλειστές κατοικίες και στη συνέχεια στις ανοικτές.

3. Υποβολή ΠΕΑ & ΗΤΚ: Έχετε περιθώριο 3 μηνών από την αρχική έγκριση για να καταθέσετε το Α' ΠΕΑ και την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου.

4. Υλοποίηση: Τα έργα πρέπει να ολοκληρωθούν εντός 18 μηνών από την υπαγωγή και το αργότερο έως τις 31/12/2028.

5. Τυχαία Κλήρωση Ελεγκτών: Το ΤΕΕ θα ορίσει Ελεγκτές Δόμησης και Ενεργειακούς Επιθεωρητές μέσω τυχαίας κλήρωσης. Η πιστή εφαρμογή του αρχικού Σχεδίου Παρεμβάσεων είναι ο μόνος τρόπος για να περάσετε τον έλεγχο χωρίς δυσάρεστες εκπλήξεις.

Tip για γρήγορη έγκριση: Προετοιμάστε από τώρα τα δικαιολογητικά σας και βεβαιωθείτε ότι έχετε διαθέσιμο το ποσό της ιδίας συμμετοχής, ώστε να κινηθείτε γρήγορα μόλις ανοίξει η πλατφόρμα!