Νέοι κανόνες σε κληρονομιές και δωρεές

 Κληρονομιές & Δωρεές 2025–2026: Οι Μεγάλες Αλλαγές που Έρχονται και Πότε Ισχύουν

✅ Τι αλλάζει σε κληρονομιές, δωρεές και γονικές παροχές 

• Οι δηλώσεις φόρου για κληρονομιές, δωρεές και γονικές παροχές πραγματοποιούνται πλέον ψηφιακά μέσω της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), στην πλατφόρμα myPROPERTY.

• Η δήλωση μπορεί να υποβληθεί:

  • από τον ίδιο τον φορολογούμενο με τους προσωπικούς του κωδικούς,

  • από συμβολαιογράφο,

  • ή από εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπο (λογιστή, συγγενή κ.λπ.).

• Τα Τμήματα Κεφαλαίου των ΔΟΥ αντικαθίστανται από τα νέα Κέντρα Φορολογίας Κεφαλαίου (ΚΕΦΟΚ) και Κέντρα Βεβαίωσης και Είσπραξης (ΚΕΒΕΙΣ), που αναλαμβάνουν πλέον μεγάλο μέρος της διαδικασίας.

• Η αξιοποίηση αυτών των νέων υπηρεσιών σημαίνει ότι πολλές υποθέσεις για κληρονομιές, δωρεές, γονικές παροχές και φόρους μεταβίβασης δεν διεκπεραιώνονται πια στις παραδοσιακές ΔΟΥ.

• Ο φορολογούμενος πρέπει να έχει όλα τα δικαιολογητικά σε ψηφιακή μορφή, όπως:

  • ληξιαρχικές πράξεις,

  • συμβόλαια,

  • διαθήκες,

  • τραπεζικές βεβαιώσεις,

  • έγγραφα δωρεάς ή γονικής παροχής.

• Κάθε παλαιότερη δωρεά ή γονική παροχή λαμβάνεται υπόψη στο αφορολόγητο και στον υπολογισμό του φόρου.

✅ Μεταρρύθμιση του κληρονομικού δικαίου

• Το νέο νομοσχέδιο φέρνει τη μεγαλύτερη αναδιάρθρωση των τελευταίων δεκαετιών:

  • 135 άρθρα αναδιαρθρώνονται,

  • 28 άρθρα καταργούνται,

  • 17 νέα άρθρα προστίθενται.

• Εισάγεται για πρώτη φορά η κληρονομική σύμβαση, η οποία:

  • επιτρέπει στον διαθέτη να συμφωνήσει εν ζωή με τους μελλοντικούς κληρονόμους,

  • δεν αντικαθιστά τη διαθήκη, αλλά λειτουργεί ως συμπληρωματικό εργαλείο,

  • μπορεί να περιλαμβάνει περισσότερα πρόσωπα και συγκεκριμένες δεσμεύσεις,

  • προσφέρει περισσότερες επιλογές σε όσους θέλουν να οργανώσουν εγκαίρως την περιουσία τους.

✅ Αλλαγές στη νόμιμη μοίρα και στα δικαιώματα των μελών της οικογένειας

• Ο επιζών σύζυγος λαμβάνει πλέον μεγαλύτερο μερίδιο σε περίπτωση εξ αδιαθέτου κληρονομιάς.

• Σε οικογένεια με ένα παιδί, το ποσοστό του συζύγου αυξάνεται από 25% σε 33,3%, ενώ τα παιδιά μοιράζονται το υπόλοιπο.

• Σε οικογένειες με περισσότερα παιδιά, υιοθεσίες, ανασύνθετες οικογένειες ή πολύπλοκες περιπτώσεις, τα ποσοστά προσαρμόζονται ανάλογα.

• Οι αλλαγές στοχεύουν σε δικαιότερη κατανομή και καλύτερη προστασία σύγχρονων οικογενειακών δομών.

✅ Τι αλλάζει για τα χρέη του αποβιώσαντος

• Οι κληρονόμοι δεν υποχρεούνται πλέον να αποποιηθούν την κληρονομιά για να αποφύγουν χρέη προς τράπεζες, Εφορία ή ιδιώτες.

• Η ατομική περιουσία των κληρονόμων προστατεύεται πλήρως — οι οφειλές δεν «μεταφέρονται» σ’ αυτούς.

• Η ευθύνη περιορίζεται μόνο μέχρι την αξία της κληρονομιάς («οικονομική οριοθέτηση»).

• Παραμένει η δυνατότητα αποδοχής ή αποποίησης κληρονομιάς, αλλά με πιο ξεκάθαρες διαδικασίες και ασφαλιστικές δικλείδες για την αποφυγή καταχρήσεων. 

✅ Πότε θα ισχύσουν οι αλλαγές — χρόνος εφαρμογής & μεταβατικές διατάξεις

• Ο Νόμος 5221/2025 δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α’ 133 στις 28 Ιουλίου 2025, θέτοντας το νέο κληρονομικό πλαίσιο.

• Οι διατάξεις που αφορούν τη δημοσίευση των διαθηκών και το νέο σύστημα καταχώρισης τίθενται σε ισχύ από 1 Νοεμβρίου 2025. Από αυτή την ημερομηνία, οι συμβολαιογράφοι αναλαμβάνουν το έργο της δημοσίευσης των διαθηκών αντί των δικαστηρίων.

• Οι μεγάλες μεταρρυθμίσεις που αφορούν την ουσία της κληρονομικής διαδοχής — όπως οι κληρονομικές συμβάσεις, οι αλλαγές στη νόμιμη μοίρα, η προστασία από χρέη, και η λειτουργία των ΚΕΦΟΚ και ΚΕΒΕΙΣ — θα εφαρμοστούν σταδιακά μέσα στο 2026, με την πρώτη ημερομηνία ενεργοποίησης την 1η Ιανουαρίου 2026.

• Σύμφωνα με ορισμένες νομικές πηγές, η πλήρης εφαρμογή του νέου συστήματος αναμένεται έως 16 Σεπτεμβρίου 2026, ώστε να ολοκληρωθεί η προσαρμογή όλων των εμπλεκόμενων υπηρεσιών.

✅ Επιπτώσεις για φορολογούμενους και οικογένειες

• Οι μεταβιβάσεις περιουσίας γίνονται ταχύτερες και πιο διαφανείς χάρη στην ψηφιοποίηση των διαδικασιών.

• Η συγκέντρωση όλων των εγγράφων σε ηλεκτρονική μορφή βελτιώνει την ακρίβεια και μειώνει τα λάθη.

• Η κληρονομική σύμβαση δίνει τη δυνατότητα σε οικογένειες να προγραμματίσουν την περιουσία τους πριν τη μεταβίβαση.

• Η ενισχυμένη προστασία κληρονόμων από χρέη και ο νέος τρόπος υπολογισμού της νόμιμης μοίρας δημιουργούν ένα πιο δίκαιο και ασφαλές πλαίσιο για όλους.

Γνωρίζεις για τη νέα Ψηφιακή Εικόνα Ακινήτου στο Gov.gr Wallet;

Ξέρεις πόσο ανέβηκαν τα διαμερίσματα και τα ενοίκια το 2025;