Παράταση Νομιμοποίησης Αυθαιρέτων έως 2028

Παράταση Νομιμοποίησης Αυθαιρέτων έως 2028 -Τι Πρέπει να Γνωρίζεις για την Αγορά Ακινήτων

Τι Συμβαίνει με τα Αυθαίρετα στην Ελλάδα

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) προωθεί διετή παράταση στην προθεσμία για τη τακτοποίηση αυθαιρέτων Κατηγοριών 1 έως 4, ώστε να αποφευχθούν καθυστερήσεις στις μεταβιβάσεις ακινήτων, στις επενδύσεις και στη συνολική λειτουργία της αγοράς ακινήτων.

Η τρέχουσα προθεσμία έληγε στις 31 Μαρτίου 2026, αλλά με τη νέα ρύθμιση μεταφέρεται στις 31 Μαρτίου 2028, δίνοντας περισσότερο ρεαλιστικό χρόνο σε ιδιοκτήτες και μηχανικούς για τη διευθέτηση πολεοδομικών εκκρεμοτήτων δεκαετιών.

✅ Τι Αλλάζει στις Προθεσμίες

• ✅ Παράταση για νομιμοποίηση αυθαιρέτων Κατηγοριών 1–4 έως 31/03/2028.

• ✅ Παράταση για την έκδοση Ταυτότητας Κτιρίου για δημόσια ή δημόσιου ενδιαφέροντος κτίρια (όπως σχολεία, θέατρα, κινηματογράφοι, υγειονομικές δομές και τουριστικά καταλύματα άνω των 300 τ.μ.) έως 31/01/2028 περίπου.

• Συζητείται το ενδεχόμενο να ανοίξει η τακτοποίηση και για μεγαλύτερα αυθαίρετα (Κατηγορία 5), με αυστηρότερους όρους και ειδικούς κανόνες, χωρίς να έχει ακόμη οριστικοποιηθεί σχετική ρύθμιση.

✅ Γιατί Σημαίνει Κίνητρο η Παράταση

Χωρίς παράταση, χιλιάδες αυθαίρετες κατασκευές κινδύνευαν να «παγώσουν» σε μεταβιβάσεις και μεταβολές τίτλων, όπως:

• πωλήσεις

• αγορές

• γονικές παροχές

• δωρεές.

Η αγορά ακινήτων θα αντιμετώπιζε σοβαρές εμπλοκές λόγω πολεοδομικών αποκλίσεων που για χρόνια θεωρούνταν μικρές ή «αθώες», όπως:

• μικρές αποκλίσεις δόμησης,

• αλλαγές χρήσης,

• διαμερισματώσεις που πραγματοποιήθηκαν αλλά δεν δηλώθηκαν ποτέ.

✅ Προβλήματα που Αναδεικνύονται

• Η ΠΟΜΙΔΑ ζητά μόνιμη και απρόθεσμη διαδικασία τακτοποίησης αυθαιρέτων, με σαφείς και αυστηρούς κανόνες.

• Χωρίς παράταση στην Ταυτότητα Κτιρίου, κινδυνεύουν να μπλοκάρουν:

  • επενδύσεις,

  • εντάξεις σε προγράμματα τύπου «Εξοικονομώ»,

  • εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης ή στατικής ενίσχυσης.

• Η εκπρόθεσμη ή μη έκδοση Ταυτότητας Κτιρίου επισύρει πρόστιμα:

  • από 200 ευρώ

  • έως 10% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου.

✅ Πώς Σε Επηρεάζει Αν Είσαι Ιδιοκτήτης ή Επενδυτής 

• Έχεις περισσότερο ρεαλιστικό χρόνο να συνεργαστείς με μηχανικό για τη νομιμοποίηση εκκρεμοτήτων.

• Μπορείς να σχεδιάσεις μεταβιβάσεις ή πωλήσεις χωρίς άμεσο κίνδυνο «παγώματος» διαδικασιών.

• Μειώνεται το ρίσκο για πρόστιμα, απώλεια επενδυτικών ευκαιριών ή αποκλεισμό από χρηματοδοτικά προγράμματα.

✅ Κατηγορίες Αυθαιρέτων – Ποια Ακίνητα Περιλαμβάνονται

➕ Κατηγορία 1 – Αυθαίρετα πριν το 1975

• Ακίνητα κατασκευασμένα πριν τις 9/6/1975.

• Με ή χωρίς οικοδομική άδεια.

• Θεωρούνται πολύ παλαιά και εξαιρούνται οριστικά από κατεδάφιση.

➕ Κατηγορία 2 – Αυθαίρετα 1975–1983

• Ακίνητα κατασκευασμένα από 9/6/1975 έως 1/1/1983.

• Με άδεια ή με αποκλίσεις από αυτή.

• Υπάγονται σε ευνοϊκότερη τακτοποίηση και χαμηλότερα πρόστιμα.

➕ Κατηγορία 3 – Μικρές πολεοδομικές παραβάσεις

• Περιλαμβάνει:

  • κλείσιμο ημιυπαίθριων,

  • εσωτερικές διαρρυθμίσεις,

  • μικρές υπερβάσεις,

  • αποθήκες ή μικρά βοηθητικά κτίσματα.

• Δεν επηρεάζουν τον βασικό όγκο του κτιρίου.

➕ Κατηγορία 4 – Μεσαίας κλίμακας αυθαιρεσίες

• Ακίνητα με οικοδομική άδεια αλλά με:

  • υπέρβαση δόμησης ή κάλυψης έως 40%,

  • υπέρβαση ύψους έως 20%.

• Περιλαμβάνονται στη διετή παράταση έως 31/3/2028.

➕ Κατηγορία 5 – Μεγάλα αυθαίρετα

• Ακίνητα που:

  • είναι εξ ολοκλήρου αυθαίρετα,

  • ή υπερβαίνουν το 40% σε δόμηση/κάλυψη,

  • ή το 20% σε ύψος.

• Βρίσκονται σε θεσμικό κενό από το 2020.

• Δεν εντάσσονται στη γενική παράταση.

• Εξετάζεται ειδική ρύθμιση, ενώ η ΠΟΜΙΔΑ ζητά τακτοποίηση για:

• αστικές κατοικίες

• ή αλλαγή χρήσης σε κύρια κατοικία.

➡️ Συζητείται η παράταση νομιμοποίησης αυθαιρέτων έως το 2028, δίνοντάς σου χρόνο να τακτοποιήσεις το ακίνητό σου, να αποφύγεις πρόστιμα, να ολοκληρώσεις μεταβιβάσεις ακινήτων και να εξασφαλίσεις την Ταυτότητα Κτιρίου. Η ρύθμιση καλύπτει Κατηγορίες 1–4, ενώ υπάρχει προοπτική και για Κατηγορία 5, προστατεύοντας την αξία του ακινήτου σου στην αγορά ακινήτων και τη συμμετοχή σε προγράμματα όπως το «Εξοικονομώ».